Evim/işyerim depreme karşı güvenli mi?

Ülkemizin topraklarının tamamına yakını deprem riski altındadır. Dolayısı ile deprem gerçeğiyle yaşamayı öğrenmek bir seçenek değil zorunluluktur. Elbette devlet kurumları tarafından deprem ve tüm afetlere yönelik bazı hazırlıklar yapılması gerekir. Ancak bizim de vatandaşlar olarak atmamız gereken bazı adımlar ve yapmamız gereken hazırlıklar var. Öncelikle yaşadığımız evlerimiz ve çalıştığımız işyerlerimizin deprem dayanımını tespit ettirmeliyiz.

Binaların deprem dayanım tespiti nasıl yapılır?

Ülkemizdeki deprem yönetmelikleri yıllar içerisinde sürekli güncellendi ve şartları giderek ağırlaştı. Bir bina yapıldığı dönemdeki yönetmeliklere uygun olsa dahi, güncellenen yönetmelik şartlarını sağlamıyor olabilir. Binanın mevcut durumunun deprem dayanımı tespiti, en güncel yönetmeliğimiz olan 2018 tarihli Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’ne göre (TBDY-2018) yapılmalı.

Bu yönetmeliğin bir tavsiye yazısı veya kılavuz belgesi değil, harfiyen uygulanması gereken bir kanun olduğunu aklımızdan çıkartmamalıyız. Yani deprem tespitinde izlenecek yöntem mutlaka yürürlükteki deprem yönetmeliği şartlarını sağlamalı.

Deprem Yönetmeliğimize göre kanunen bina deprem dayanım tespitinde aşağıdaki aşamalar izlenir:

  • Yerinde inceleme: Tüm katlar incelenir ve projeye aykırı durumlar, taşıyıcı sisteme yapılmış müdahaleler ve korozyon gibi olumsuzluklar tespit edilir.

  • Hasar tespiti: Deprem veya farklı bir sebeple binada hasar varsa bu durum detaylı şekilde tespit edilir ve uygun şekilde onarımı için hesaplamalar ve projelendirme yapılır.

  • Röleve çıkartılması: Binaların projeleri bina sahiplerinde ve/veya bağlı bulundukları belediyelerde mevcuttur. Eğer binanın statik projelerine ulaşılamıyorsa tespit ekibi tarafından binanın mevcut durumunun projesi çıkartılır, yani rölöve çizimi yapılır.

  • Zemin etüdü: Bir binanın deprem performansının belirlenmesinde zemin de bina kadar önemlidir. Yönetmeliğe uygun olacak şekilde zemin etüdü çalışması yapılır.

  • Malzeme testi: Bina malzemesinin dayanımını tespit etmek için betondan örnek (karot) alınır, çelik donatıdan ise bazı numuneler alınır. Numune alınan bölgeler uygun malzeme ile kapatılır. Bu işlem binaya zarar vermemektedir ve karot alınması kanunen gereklidir.

  • Röntgen: Binadaki çelik donatıların yerleri ve aralıkları röntgen cihazı ile tespit edilir.

  • Modelleme: Binadan elde edilen bilgiler ile yapısal analiz yazılımları kullanılarak binanın 3 boyutlu modellenmesi yapılır.

  • Deprem seviyesi: AFAD tarafından yayınlanmış dijital deprem haritasından, binanın bulunduğu bölgede beklenen deprem ivmesi (yani deprem şiddeti) seviyesi belirlenir.

  • Deprem simülasyonu: Yönetmelikte belirtilen yöntemlere göre binanın 3 boyutlu modeline, AFAD haritasından alınmış olan deprem yükleri etki ettirilerek deprem simülasyonu yapılır ve binanın deprem performansı analizleri gerçekleştirilir.

Sonuç Raporu:

Yapılan analizler sonucunda, inceleme konusu binanın, zemini, malzemesi ve taşıyıcı sisteminin tamamını kullanarak, bulunduğu bölgede beklenen deprem etkisi altındaki deprem dayanım performansı tespit edilmiş olur.

  • Arsa Yatırımlarının Önemi

  • Hisseli Tapu Nedir?